MİMARLIK . 349 | September-October 2009


As the summer term approaches, many institutions and universities has found a chance to organise numerous events including, congresses, symposiums and summer schools. Among the short reviews on these various types of events, there is also the latest news on the ongoing process of the 5th cycle of the Architecture and Education Assembly, which is going to take place in İstanbul this November.


Education of Restoration Specialists for the Rural Architecture in Eastern Black Sea Project is Finalised

With the rise of tourism in Eastern Black sea Region in recent years, there appeared an urge to direct attention to the present civil architectural values of the region and to promote the protection of these values by the local governments and civic institutions. In order to establish a tourism model that is focused on these issues and to create a social awareness to the subject “Education of Restoration Specialists for the Rural Architecture in Eastern Black Sea” project is put into practice in 2008.

FILE: The Course of Usage of Buildings and the Responsibility of the Architect

Editor: Bülend Tuna

The document “Legislation on Architecture” prepared and presented to the public opinion and to the government by The Chamber of Architects, defines the objective of architecture as a fine art and a cultural service, which covers the planning, the design and the application of buildings, mass housing and the city according to the physical and moral needs of social life and culture, thus is responsible from the collective course of usage and its results. The document by highlighting the course of “usage” and “reuse” of the built environment, directs attention to the gap in the legislative sanctions and conflicts in the field of practice. In order to sustain the buildings’ right to age in a healthy condition and to be able to maintain the safety of the buildings, the architect has to be able to take active part in this process. The file intends to question the responsibilities of the architect in the course of usage of buildings and to discuss the issue from various other perspectives. Apart from the legal position of the architect and his/her responsibilities, the articles in the file also put emphasis on questioning the architectural creativity and interventions to other personal creativities. In accordance the file presents an array of articles, which touch on different aspects of the issue from the authors including Ali Cengizkan, Nuray Bayraktar, Haydar Karabey and Özlem Mutlu, thus an interview with Behiç Ak on his theatre play “Bina” (The Building).


From The Bell Jar to Free Environments… / Ayşen Ciravoğlu

Shopping centres are discussed quite often as “non-places” like supermarkets, airports and hotels. There is a new shopping centre build in Ümraniye, İstanbul, which tries to overcome these common criticisms through the quality it presents in its architectural and spatial organisations, exempt from empty and fallacious ecologic attitudes. The author presents an architectural evaluation, which focuses on various qualities the Meydan AVM shopping centre, questioning the ventures of its name; discussions on the concept of “non-place”; use of energy and how the environment was treated.


Interdisciplinary Signatures… / Güven Birkan

In what conditions we need a group work in architectural competitions? What is the meaning in requiring mechanic, electric and static reports for a project that doesn’t have any technical significance as such? Why we haven’t said anything against working with engineers in the architectural competitions for all these years but now are not very happy cooperating with urban planners and landscape architects? Recent competitions are like a forced marriage, are we going back to the period of interdisciplinary competitions? The author tries to find answers to these questions.

FILE: Being a European Capital of Culture in 2010: İstanbul, Ruhr, Pécs

Editor: N. Müge Cengizkan

This year the chosen cities for the European Capital of Culture are İstanbul, Essen (Ruhr, Germany) and Pécs (Hungary). Ruhr region, which includes the city Essen was also included after an extension in the programme. The ECC is seen as an incredible opportunity for revaluating and enlivening the city. The file presents a collection of projects, which were defined according to the specific qualities of each city and lifestyle and the accumulation of architectural and urban projects that are included to the programme. In respect the articles in the file, all present three different urban scales, topographies and conceptualisations. It seems that the cities should be evaluated together with the projects they accomplish in the process of ECC. In the context of the file you can find the analysis of İstanbul by Korhan Gümüş, Ruhr by Elizabeth Shikiaridi and Frans Vogelaar and Pécs as written by the

Pécs2010 Management Centre.


Bauhaus Celebrating its 90th Year / Jale Erzen

Celebrating its 90th year of foundation this year, Bauhaus, was a school besides its rather short lifetime, lasting only 13 years, has enduring influences for many years on many schools all around the world as well as in Turkey. The author evaluates the history of Bauhaus, the history of the changes in the understanding of architecture and design that came along with the industrial production alongside the history of the “rise of the right wing politics”. The article is also a contribution to the issues discussed in a recent publication, on the influences of Bauhaus in Turkey, called “Bauhaus, Design of the Modernisation”.


Rural Architecture in Midyat Yezidi Villages: The Cultural Heritage of a Community with Fading Colours and the Changing Social Sagacity / Kamuran Sami

Yezidiler is the name of an “exceptional” community from the Mesopotamia region, in respect to their ethnic origins, enriched with their religious beliefs, myths, worship styles and traditions. It is a society with a rural lifestyle and economic culture that we are not profoundly familiar with. The author presents an authentic research on the culture of Yezidi’s, their rural environment, settlements and architecture.


Green-Greenish: A Criticism to the Practices of Sustainable Design through the Use of Perceptive Qualities / Önder Erkarslan

Similar to the discussions on environmental architecture, in the field of architecture, which make use of the notions such as “ecological” “energy sufficient” “sustainable”, similar analogies are used in various confusing discussions in the field of industrial design. The author draws attention to the significant role of industrial design, in providing easy and direct solutions to the user, exempt from a mere promotion of consumption. In this regard he further discusses that the products insinuating green have become a canon and they not only block and demote the perception of the users but also the designers.


Another Successful Environmental Approach in Office Buildings: “Green Roofed Bank Building” in Prague / Tuğçe Selin Tağmat

The bank building in Prague can be regarded as a withstanding example among the environmental projects, due to its success in preventing any negative effect to the present surrounding; providing open spaces in reach of public and the quality of the working spaces. The author evaluates on one of the largest environment friendly building of the Check Republic and the architectural qualities it projects to its surrounding.


A Research Field for the Profession: Architecture and Society / Deniz İncedayı

In order to create a platform for discussions on the issue of public in architecture, the Editorial Board of the MİMARLIK Magazine, decided to create a new agenda titled as “architecture and society” and to prolong this discussion environment with the contributions from readers. Besides the known fact that design is a process bringing all social, economic, political dimensions together, still it is an issue that needs to be discussed from a broader perspective and in the light of new theoretical and methodological ideals. The discussion platform would make use of various subtopics including, consumer/public rights and social/environmental awareness in order to deepen the discussion on the issue not through the already accepted beliefs but by bringing forth new dimensions that can be argued within this frame.


Spatial and Morphological Transformations in the Multi-storeyed Housing Type in

İzmir Karşıyaka: 1950-1980 / Yasemin Sayar, Tuğba Sormaykan Akdur

The article presents the findings of a research on the Karşıyaka region of İzmir, which has assertive examples on the housing architecture. The authors analyse the multi-storeyed apartment blocks in two specific periods, 1950-65 and 1965-80. The argument rests on the fact that the buildings of 1940s and 50s, which were made by the personal initiatives were an introduction of a new building type in the society, yet after 1970s, this system were left behind as the priority started to be given to the high rate profit of building constructors, thus turning the scenery into a “modernism of building constructors”.


Le Corbusier is Back / Gürhan Tümer

 “[…] the picture displays the resurrection of the most famous architect. […] Yet maestro seems very annoyed. Why is it so? Maybe because the buildings were not separated from the ground over pilotis; or maybe because the flat roofs are not used as terrace gardens anymore; or maybe because there are still some dark and unhealthy spaces, where the sunlight can never reach; or maybe because a street is still a notion persist to exist; or maybe because there are some people, who try to demolish his most famous villa in order to build a school […], maybe these are few reasons why he is back.”



Yaz aylarına girerken, farklı kurum ve üniversitelerin uzun zamandır hazırlıklarını yürüttüğü kongre, sempozyum ve yaz okulları gerçekleştirildi. Bunlar arasında önemli etkinliklere ilişkin kısa değerlendirmelerin yanısıra, Kasım ayında İstanbul’da gerçekleşecek V. Mimarlık ve Eğitim Kurultayı’nın son hazırlıklarına ilişkin bir yazı da yer alıyor. Kurultay kapsamında öğrenci katkısını artırma çabasında olan Mimarlar Odası, öğrencilerle arasındaki iletişimi güçlendirme yönündeki çabaları doğrultusunda yaz okulları düzenlemeyi hedefliyor.



Doğu Karadeniz’de Kırsal Mimariye Restorasyon Elemanı Yetiştirme Projesi Tamamlandı

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde son yıllarda artan turizm ile bölgenin sivil mimarlık alanında sahip olduğu değerlere dikkat çekilmesi, başta yerel yönetimler olmak üzere kamu kuruluşları üzerinde, bu yapıların korunması ve onlara odaklı bir turizm modelinin geliştirilmesi konusunda toplumsal bir duyarlılık oluşturulması amacıyla “Doğu Karadeniz’de Kırsal Mimariye Restorasyon Elemanı Yetiştirme Projesi” 2008 yılında uygulamaya kondu.


Bauhaus’un 90. Yılında / Jale Erzen

Bu yıl kuruluşunun 90. yılı kutlanan Bauhaus okulunun yaşamı her ne kadar 13 yıl sürdüyse de, Bauhaus ekolünün etkileri yurtdışında olduğu gibi, uzun yıllar Türkiye’de de etkili oldu. Yazar, Bauhaus tarihini, endüstriyel üretimle değişen mimarlık ve tasarım anlayışının değişiminin tarihi kadar, “sağcı politikaların giderek güç kazanmasının da tarihi” olarak değerlendiriyor. Ekolün ülkemizdeki izlerini süren “Bauhaus: Modernleşmenin Tasarımı” başlıklı bir kitap da kısa bir süre önce yayımlandı.

DOSYA: Yapıların Kullanım Süreci ve Mimarın Sorumluluğu

Editör: Bülend Tuna

Mimarlar Odası’nın hazırlayarak kamu yönetimine ve mimarlık kamuoyuna sunduğu “Mimarlık Hakkında Kanun” taslak metninin amaç maddesinde, mimarlık, toplumsal yaşamın ve kültürün maddi ve moral gereksinmelerine göre, yapı, toplu yapı ve kent biçimlendirmesi, tasarımı, üretimi, kullanımı ve yeniden kullanımı kolektif süreçleri ve sonuçlarını kapsayan ve güzel sanatlar ağırlıklı bir kültür faaliyeti olarak tanımlanıyor. Metinde “kullanım” ve “yeniden kullanım” süreçleri özellikle belirtilerek, bu alandaki hukuki boşluğa ve pratikteki keşmekeşe dikkat çekilmek isteniyor. Yapıların sağlıklı biçimde yaşlanabilmesi, yapı güvenliğinin sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi açısından mimarın bu sürece şimdikinden daha etkin biçimde katılması gerekiyor. Bu dosya çerçevesinde, mimarın yapı kullanımı sırasındaki sorumluluğunun vurgulanması ve bu sürecin değişik boyutlarıyla ele alınması amaçlandı. Hukuki sorumluluk açısından mimarın konumunun irdelenmesi öncelikli önemde bir konu olmakla birlikte, mimari yaratıcılık ve bir başka yaratıcılığa müdahale anlamında da sorgulamanın gerekli olduğu dosyada vurgulanıyor. Dosya kapsamında Ali Cengizkan, Nuray Bayraktar, Haydar Karabey ve Özlem Mutlu’nun yazılarının yanı sıra, Behiç Ak ile onun “Bina” oyunu üzerine yapılan bir söyleşi de yer alıyor.

DOSYA: 2010’da Avrupa Kültür Başkenti Olmak: İstanbul, Ruhr, Peç

Editör: N. Müge Cengizkan

Seçilen kentin kültürel ve ekonomik yaşamını ve gelişimini doğrudan etkileyen Avrupa Kültür Başkenti programı 2010 yılı için İstanbul, Essen (Almanya) ve Peç (Macaristan) seçildi. Essen kentinin de içinde yer aldığı Ruhr bölgesi, kapsam genişletilerek programa dahil edildi. AKB, kenti her açıdan yeniden üretmek ve canlandırmak için iyi bir fırsat olarak görülüyor. Her kentin kendine özgü niteliklerine ve içinde yaşayan toplumun kenti algılayış ve yaşayışına göre farklılaşan programlar/projeler, bu üç kentte süregiden “mimari ve kentsel projeler”in derlendiği bu dosyada biraraya getirildi. Yazılarda üç farklı kentsel ölçek, üç farklı coğrafya, üç farklı kavramsallaştırma göze çarpıyor. Kentleri ve projeleri bağlamları içerisinde değerlendirmek daha anlamlı görünüyor. Dosya kapsamında İstanbul için Korhan Gümüş’ün, Ruhr için Elizabeth Sikiaridi ve Frans Vogelaar’ın, Peç için Peç Yönetim Merkezi’nin yazıları yer alıyor.


Disiplinlerarası İmzacılık… / Güven Birkan

Proje yarışmalarında hangi durumlarda ekip gerekir? Hiçbir teknik özelliği olmayan bir yapı için, mekanik, elektrik, statik raporlar istenmesinin anlamı nedir? Neden yarışmalarda mühendislerle işbirliği yapma zorlamasına yeterince karşı çıkmadık da, son zamanlarda şehir plancısı ve peyzaj mimarı ile işbirliği yapılması istenince canımız sıkılıyor? Son yıllarda açılan yarışmaların çoğu “zoraki evlilik” istenen türden: Disiplinlerarası yarışmalar dönemi yeniden mi başlıyor? Mimarlık hizmetinden sahiden yararlanılmak isteniyor mu? Yazar, bu soruların yanıtlarını arıyor.


Sırça Fanustan Özgür Ortamlara… / Ayşen Ciravoğlu

Alışveriş merkezlerinin, günümüzde süpermarketler, havaalanları, oteller gibi “yok-yer”ler olduğu eleştirisi günümüzde sıkça tekrarlanıyor. İstanbul-Ümraniye’de, bunu kırma çabasında olan ve sözde-çevreci söylemden uzak tasarımsal ve yapısal bir kurguyu sunan bir alışveriş merkezi yapıldı: Meydan AVM. Yazar, merkezin adının vaadettiklerinden “yok-yer” sorgulamasına, enerji kullanımından çevreye duyarlı uygulamalarına uzanan bir eleştiriyi kaleme alıyor.


Midyat Yezidi Köylerinde Kırsal Mimarlık: Renkleri Solan Bir Halkın Kültürel Mirası ve Değişen Toplumsal Feraset / Kamuran Sami

Mezopotamya bölgesinin tinsel kabulleri bağlamında “ayrıksı” halklarından Yezidiler, gerek dinsel inançları, efsaneleri, ibadet biçimleri ve gelenekleri, gerekse kırsala özgü yaşamları ve maddi kültürleri bağlamında derin bilgi sahibi olmadığımız bir halk. Yazar, Yezidi kültürü ile biçimlenen kırsal yerleşimleri ve mimarlığı hakkındaki özgün araştırmasını aktarıyor.


Yeşil-Yeşilimsi: Ürün Göstergebilimi Aracılığıyla Sürdürülebilir Tasarım Uygulamalarının Eleştirisi / Önder Erkarslan

Mimarlık alanında “ekolojik”, “enerji etkin”, “sürdürülebilir” gibi kavramlarla tartışılagelen çevre duyarlı tasarım konusu, endüstri ürünleri tasarımı alanında da çoğu zaman içi boşaltılmış benzer kavramlarla tartışılıyor. Endüstriyel ürünlerin, kullanıcıya doğrudan ve basit çözümler üretmesi, tüketimi özendirmekten kaçınması, kullanıcıya kullanım değerlerine ilişkin yeni alışkanlıklar kazandırması gerektiğini vurgulayan yazar, “yeşili ima eden imgelerin kanona dönüştüğü ve sadece kullanıcıların değil tasarımcıların da imgelemini bloke ettiği” eleştirisinde bulunuyor.


Ofis Yapılarında Çevreye Duyarlı Yaklaşım için Başarılı Bir Örnek: Prag’da “Yeşil Çatılı Banka Binası” / Tuğçe Selin Tağmat

Çevre duyarlı uygulamalar arasından sıyrılarak öne çıkan Prag’daki banka yapısı, gerek içinde yer aldığı bölgeye olumsuz etki getirmeyen bir yapı elde edilmesi, gerekse hem kamuya açık mekânlar kurgulanması hem de çalışanlar için nitelikli bir çalışma ortamı yaratılması açısından nitelikli bir örnek. Yazar, Çek Cumhuriyeti’nin en çevre dostu olan ve Avrupa’nın en büyük ölçekli ekolojik yapısını her yönüyle ele alıyor.


Meslekte Bir Araştırma Alanı Olarak: Toplum ve Mimarlık / Deniz İncedayı

MİMARLIK dergisi Yayın Komitesi, yayın politikası olarak, mimarlıkta kamu düşüncesinin sıkça tartışılması ve paylaşılması amacıyla “toplum ve mimarlık” çerçevesinde bir gündem açmayı ve okuyucuların katkılarıyla bunu sürekli kılmayı amaçlıyor. Tasarımın sosyal, kültürel, ekonomik, politik boyutlarıyla bir bütün oluşturduğu net olmakla birlikte, konuya gerek kuramsal, gerekse yöntemsel açılardan yeni bakışların, tüketici/kamu hakları çerçevesinde de yeni, çağdaş düşüncelerin getirilebilmesi ve çok yönlü çevresel/toplumsal duyarlılığı araştırırken, gündelik bilinçle yetinmek yerine, yetkin bilincin geliştirilmesi yönündeki çalışmaları desteklemek istiyor.


İzmir Karşıyaka’da Apartman Tipi Konut Yapılarında Mekansal ve Morfolojik Dönüşümler: 1950-1980 / Yasemin Sayar, Tuğba Sormaykan Akdur

Yazıda, konut mimarlığı alanında barındırdığı nitelikli örnekleri ile verimli bir çalışma alanı sunan İzmir-Karşıyaka’da yürütülen bir araştırmanın bulguları aktarılıyor. Dönemin apartman yapılarını 1950-65 ve 1965-80 tarih aralığında inceleyen yazarlar, 1940-50’li yıllarda bireysel girişimle inşa edilmiş yeni bir yapı tipi olarak ortaya çıkan apartman mimarlığının, 1970’lerde müteahhide en yüksek kârı sağlayacak “müteahhit modernizmi”ne feda edildiğini belirtiyorlar.


Le Corbusier Geri Geliyor / Gürhan Tümer

 “[…] İlişikteki resim, bu çok ünlü mimarın dünyaya yeniden gelişinin resmidir. […] Üstad çok öfkeli. Neden acaba? Belki binalar pilotiler üzerinde yerden kopartılıp yükseltilmediği için; belki düz çatılar teras bahçeler olarak kullanılmadığı için; belki hâlâ daha dünyada güneş ışığından yoksun karanlık, sağlıksız mekânlar varolduğu için; belki sokağın hâlâ daha yokolmadığını gördüğü için; belki en ünlü villasını yıkıp yerine bir okul yapmayı düşünenler olduğu için […], onun için geri geliyor dünyaya.”

Bu icerik 2935 defa görüntülenmiştir.