MART-NİSAN 2009
 
MİMARLIK
346
 
MİMARLIK’tan

MİMARLIK DÜNYASINDAN

ANMA

Yönetimin Kalitesi Kentlerin Yaşanabilirliğinde Gizli

DOSYA:

MİMARLIK MÜZESİNE DOĞRU
İNGİLİZCE ÖZET / ENGLISH SUMMARY
TÜRKÇE ÖZET
YAYINLAR



KÜNYE

TEKNOLOJİ

Mimarlıkta Yapı Bilgi Modellemesi Uygulamaları

Şule Taşlı Pektaş
Dr., Bilkent Üniversitesi, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü

Bilgisayar destekli tasarım araçlarında son nesli temsil eden yapı bilgi modellemesi sistemlerini ele alan yazar, bu modelleme programlarını diğer bilgisayarlı çizim sistemlerinden ayıran belli başlı özellikleri inceliyor ve bu yeni uygulamaların sektörde kullanımının önündeki engelleri ve bunları aşmak için önerilerini sunuyor.


Bilgisayar destekli tasarım araçlarının geçmişi, ilk bilgisayarların geliştirildiği tarih olan 1950’lere kadar uzanır. 1963 yılında Ivan Sutherland tarafından geliştirilen “Sketchpad” bugünkü sistemlerin de temeli olan fikirlerin ilk uygulamalarından sayılabilir. (1) Bu araçların mimarlıkta yaygın olarak kullanılmaya başlanması ise kişisel bilgisayarların ucuzladığı 1980’lerde gerçekleşmiştir. Elle çizim yapma tekniğinden ilham alan katman-tabanlı bilgisayarla çizim sistemleri ilk başlarda biraz dirençle karşılanmakla birlikte, sağladığı hız ve kesinlik gibi faydalardan dolayı mimarlar arasında büyük oranda kabul görmüştür. AutoCAD®, ArchiCAD® gibi lisanslı ürünlerin en bilinen temsilcileri olduğu bu tür sistemler, nokta, çizgi ve üç boyutlu primitif geometrilere dayanır ve yapı geometrisinin bir takım ara işlemlerle bu primitifler yardımıyla temsiline olanak sağlarlar.
 
Bu özelliklerinden dolayı bilgisayarla çizim sistemleri yakın geçmişe kadar elle çizimin daha hızlı ve ekonomik bir alternatifi olarak görülmüş ve “bilgisayar destekli tasarım” tanımının içini tam olarak dolduramamıştır. Oysa ki, yapı tasarımı bilgisi sadece yapı geometrisini değil, kullanıcı ihtiyaçlarından çevresel koşullara, estetik kaygılardan maliyet hesaplarına uzanan çok geniş bir bilgiler bütününü içerir. Üstelik bu bilgiler yapı tasarımına katkıda bulunan mimar, inşaat mühendisi, makina mühendisi vb. profesyoneller arasında dağılmış olarak bulunmakta ve tasarım sürecinde bu çok miktarda ve birbiriyle son derece ilişkili bilgilerin koordineli bir şekilde paylaşımıyla kendi içinde tutarlı ve işleyen tasarımlara dönüşmesi beklenmektedir. Bu da yapı tasarımı sürecini karmaşıklaştırmakta ve süreç sonunda çoğu zaman yapı maliyetlerine de yansıyan hatalara sebep olabilmektedir.
 
Geometri dışındaki yapı bilgilerinin bilgisayar destekli sistemlerde temsili, bu sistemlerin ilk ortaya çıkmasından itibaren araştırmacıların ilgisini çekmiştir. 1980’li yıllarda geliştirilmeye başlanan bilgi-tabanlı (knowledge-based) sistemler çeşitli bilgi temsili yöntemlerini kullanarak tasarım bilgisini yapı geometrisiyle bütünleştirmeye çalışmışlardır. (2) Fakat bu sistemler varolan çizim sistemleriyle birlikte çalışamadıkları, ayrıca ara yüzlerinin ve çıktılarının mimarların alışık oldukları formatlarda olmadıkları için olsa gerek uzun süre akademik çevrelerle sınırlı kalmışlardır. (3)  
 
1990’lı yılların başlarında nesneye-yönelik (object-oriented) sistemlerin geliştirilmesi bu alanda bir çığır açmıştır. Bu sistemlerdeki kapı, duvar, pencere gibi nesneler bu nesnelerin geometrisiyle birlikte geometrik olmayan bilgileri de içerebilir. Nesneler bir hiyerarşi içinde tanımlanabilir ve birbiriyle ilişkilendirilebilir. (4) Nesneye-yönelik sistemlerin getirdiği bir başka yenilik ise, tasarımın birbirinden bağımsız çizilen kesit, plan ve üç boyutlu çizimlerle değil, doğrudan üç boyutlu bir model olarak üretilmesi fikridir. Yapının çeşitli görünüşleri birbirinden bağımsız olarak üretildiğinde bu temsiller arasında tutarsızlıklar olabilmekte ve herhangi bir yapı elemanında bir değişiklik yapıldığında bunun diğer elemanlara etkisi gözardı edilebilmektedir. Aslında yapı tasarımına katılan profesyonellerin tek bir üç boyutlu model üzerinden çalışmaları, bilgisayar destekli tasarım alanında uzun yıllar boyunca bir ihtiyaç olarak tartışılmış; bu yüzden de nesneye yönelik programların ortaya çıkışı büyük bir heyecanla karşılanmıştır. (5) Hatta bazı araştırmacılar üç boyutlu modellerin iki boyutlu çizimleri tamamen ortadan kaldıracaklarını iddia etmişlerdir. (6) Bu kehanet, alışkanlıkların terkedilmesinin zorluklarının yanısıra, iki boyutlu çizimlerin aslında yapı tasarımcılarının işini kolaylaştıran anlamlı soyutlamalar olmalarından dolayı pratikte gerçekleşmemiştir. Fakat sonuç olarak, nesneye-yönelik sistemler bilgisayar grafiklerinin bilgi içeriğini arttırmış ve plan, kesit gibi geleneksel temsil biçimlerinin kolay ve hatasızca üç boyutlu modellerden üretilebilmelerini sağlamıştır.
 
2000’li yıllara gelindiğinde bütün avantajlarına karşın nesneye-yönelik sistemler hâlâ daha tam olarak yaygınlaşamamış ve bu sistemlerle ilgili eleştiriler de dile getirilmeye başlanmıştır. Bu eleştirilerin en önemlisi, kuşkusuz, nesne seviyesinde temsil edilebilen bilginin aslında tasarım bilgisinin çok azını oluşturabildiği ve bu sistemlerin yapı geometrisini temel alıp tasarım bilgisini buna “eklemeye” çalıştığıdır. (7) Bu yöntemle nesnelerle ilgili bilgiler başarılı biçimde modele eklenirken, farklı nesneler arası ilişkiler aynı başarıyla temsil edilemiyordu. Otomotiv, uçak ve üretim endüstrilerindeki uygulamalar, bu endüstrilerin grafiksel olmayan parametrik bilgi teknolojisi araçlarını verimli şekilde kullandığını göstermişti. (8) Bütün bu tartışmaların ışığında geliştirilen ve “yapı bilgi modellemesi” adıyla anılan yeni nesil bilgisayar destekli tasarım araçları, günümüzde bu alandaki en son gelinen noktayı oluşturmaktadır. Bu araçlara örnek olarak Revit® (Autodesk, 2007b), ArchiCAD® (Graphisoft, 2007), VectorWorks Architect® (Nemetschek), ve Bentley Architecture® (Bentley, 2007) verilebilir. Bu makalede genel olarak yapı bilgi modellemesi yaklaşımının özellikleri, beklenen faydalar, bu tür modellemenin yapı sektöründe kullanımının önündeki engeller ve bunları aşmak için öneriler tartışılmaktadır.
 
Yapı Bilgi Modellemesinin Özellikleri
Grafik-tabanlı bilgisayarlı çizim sistemleri ve nesneye-yönelik sistemlerin aksine, yapı bilgi modellemesi araçları sayısal veritabanları üstünden çalışır. Yapı bilgi modellerinin temel amaçları: Tasarımla ilgili bilgileri bilginin üretilme aşamasında belirlemek, veritabanında saklamak, tasarım sırasında bu bilgileri yönetmek ve daha sonraki projelerde de kullanılmasını sağlamaktır. (9) Çizim böyle bir tasarım sürecinde tek ortam değil, yapı bilgi modelinin sadece bir görünüşüdür. Bu sistemlerin amaçlanan diğer bazı özellikleri aşağıda sıralanmıştır:
 
Parametrik Nesneler
Yapı bilgi modellemesi sistemleri geometrik primitiflere dayanan bilgisayarla çizim sistemlerinden farklı olarak bina nesnelerini temel alır ve onların birbirleriyle olan ilişkilerini de modeller. (Resim 1) Örneğin, bir duvar nesnesinin parametrik özelliklerinden biri, bu duvarın çatıya kadar uzaması gerektiği olabilir. Bu durumda tasarımın ileri aşamalarında çatının yüksekliği değişse bile duvarın boyutu otomatik olarak bu değişikliğe göre ayarlanabilir. Yine bu sistemlerde bazı parametreleri sabit tutarak değişik tasarım alternatifleri üretmek mümkündür. (Resim 2)
 
Değişkenler arasındaki ilişkilerin kontrolünün kolaylaşması, karmaşık formların üretilmesini şimdiye kadar hiç olmadığı kadar kolaylaştırmıştır. Bunun güncel mimaride ve mimarlık eğitimindeki en önemli yansımalarını, giderek artan sayıdaki kompleks geometrili projelerle gözlemleyebiliyoruz. (Resim 3)
 
Tasarım Sürecindeki Değişikliklerin Yönetimi
Yapı tasarım sürecinin temel bir özelliği, bu sürecin sürekli geriye dönüşler ve tasarım kararlarındaki değişikliklerle şekillenmesidir. Yapı tasarım kararları bazen gerekli bilgilerin eksikliğinde alınmak zorunda kalınabilir ve bu bilgiler kesinleşince değiştirilebilir. Tasarım hataları, tasarıma katılan farklı meslek grupları arasındaki zamanlama ve iletişim hataları da daha önce alınan kararların yeniden gözden geçirilmesini gerektirebilir. Tasarım sürecinde çoğunlukla doğal karşılanmakla birlikte bu tür geriye dönüşler yapı maliyetini artırabilir ve sonuç ürün olan binanın kalitesini etkileyebilir. Tasarım sürecinde alınan kararlarda yapılan değişikliklerin başka hangi kararları ve yapı elemanlarını etkileyeceğini belirlemek bu yüzden son derece önemlidir. (10) Yapı bilgi modellemesi sistemleri, yapı elemanlarının birbiriyle ilişkilerini de modelleyebildikleri için tasarım sürecindeki değişikliklerin yönetimi için umut vaadetmektedir.
 
Tasarım Bilgisinin Yeniden Kullanımı
Yapılan araştırmalarda yapı sektörünün diğer büyük sektörlerden farklı olarak daha çok informal iletişime dayandığı ve dokümantasyona yeterince önem vermediği ortaya çıkmıştır. (11) Sektörün bu özelliğinden dolayı bir tasarım sürecinde elde edilen bilgilerin kaydı tutulmamakta ve bu bilgiler bir sonraki benzer projede ancak kişisel çabalar sayesinde yeniden kullanılabilmektedir. Tasarım bilgisinin çeşitliliği ve değişkenliği düşünüldüğünde bu bilginin saklanıp yeniden kullanılmasının önemi daha iyi anlaşılabilir. Yapı bilgi modellemesi sistemleri üretilen bilgiyi üretildiği anda saklamak ve diğer uygulamalarda tekrar kullanılmasını sağlamayı amaçlar. Örneğin, tasarım sürecinin ilk aşamalarında mimar vaziyet planı üzerinde binanın dış hatlarının bir eskizini tamamladığında aslında önemli bir bilgi üretmiştir. Mimarın ürettiği planı alan proje yöneticisi, bu planın dış hatlarının üzerinden tekrar çizip binanın ortalama maliyetini hesaplayabilir ya da genel inşaat programını çıkarabilir. Geleneksel sistemlerde bu tür işler farklı yapı profesyonellerinin ürettiği temsillerin diğer yapı profesyonellerince kendi amaçlarına uygun olarak dönüştürülmesiyle halledilmektedir. Yapı bilgi modellemesi sistemlerinde ise verdiğimiz örnekte proje yöneticisi doğrudan yapı bilgi modelinden istediği bilgiyi alabilir. Zaman ve emek kaybettiren ara dönüştürme işlemleri yok olmuştur. (Resim 4)
 
Tüm Yapı Tasarımı Profesyonelleri için Ortak Üç Boyutlu Modelleme
Bütün bu özellikleriyle yapı bilgi modellemesi sistemleriyle bilgisayar destekli mimari tasarım araştırmacılarının uzun süredir tartıştığı tek bir üç boyutlu yapı modelinin çeşitli görünüşlerinin (örneğin, mimarlar için kat planı ve inşaat mühendisleri için kalıp planı gibi) farklı tasarım grupları arasında paylaşılması fikrine bir adım daha yaklaşılmıştır. (Resim 5-6) Bu tür sistemler eğer vaatettiklerini gerçekleştirebilirlerse tasarım maliyetlerini düşürmek, tasarım sürecini hızlandırmak ve kaliteyi artırmak gibi pek çok faydaları olacaktır. Bütün bu olumlu izlenimlere rağmen, bu uygulamaların yapı sektöründe hâlâ daha tam olarak yaygınlaşamadığını, kimi zaman sektörde dirençle karşılandığını kimi zaman da yapı sektörünün bazı kendine özgülüklerinden dolayı varolan yapıyla bütünleştirilmelerinde zorluklar yaşandığını gözlemliyoruz. Yapı bilgi modellemesinin sektörde kullanımının önündeki engeller ve bunları aşmak için öneriler de bu makalenin son bölümünde tartışılmaktadır.
 
YAPI BİLGİ MODELLEMESİNİN SEKTÖRDE KULLANIMININ ÖNÜNDEKİ ENGELLER VE BUNLARI AŞMAK İÇİN ÖNERİLER
 
Yapı bilgi modellemesi sistemlerine olan ihtiyacın yıllarca dile getirilmesine ve nihayet teknolojinin bu ihtiyaca cevap vermeye başlamasına rağmen, bu sistemlerin sektörde yaygınlaşması beklendiğinden çok daha yavaş gerçekleşmektedir. Mimarların dörtte üçünün yapı bilgi modellemesi sistemlerini tasarımın en azından bir aşamasında kullandıkları ABD’ de 2006 yılında yapılan bir araştırma, kullanıcıların sadece % 34’ünün bu modelleme sisteminin akıllı araçlarından faydalandığını, diğerlerinin ise bu araçları sadece görselleştirme amacıyla kullandıklarını ortaya çıkarmıştır. (12) Ülkemizdeki durumla ilgili istatistiki araştırmalar yapılmamıştır. Fakat gözlemlerimiz –uluslararası bağlamda– yapı bilgi modellemesi sistemlerine geçişin sadece teknik ve parasal bir konu olmanın ötesinde, pek çok boyutu olduğu ve bu özelliğiyle de çok da kolay gerçekleşmeyeceğidir. Bu durumun sebepleri şöyle sıralanabilir:
 
Yapı Sektörünün Dağınık Örgütlenmesi
Yapı sektörü büyük şirketler etrafında örgütlenen otomotiv, elektronik gibi diğer sektörlerin aksine, birbiriyle proje bazında işbirliği yapan küçük şirketlerden oluşmaktadır. Yapı sektörünün bu dağınık örgütlenme biçimi yeni bilgi teknolojilerinin uygulanmasında bir engel oluşturmaktadır. Çünkü, bu küçük organizasyonlar hem teknoloji değişikliklerinin maliyetlerini çoğunlukla karşılayamamakta, hem de kendileri böyle sistemlere geçseler bile birlikte çalıştıkları gruplarla birlikte işlerlik açısından problemler yaşayabilmektedirler. Ayrıca diğer sektörlerdeki birkaç belli başlı kuruluş teknoloji alanında sektörlerinin liderliğini yapmakta, diğerleri ise bu kuruluşların izinden giderek rekabetçi piyasa ortamına uyum sağlamaktadırlar. Yapı sektörünün dağınık örgütlenmesinden dolayı diğer şirketlere örnek olacak lider şirketlerin etkisi de daha az olmaktadır. (13)
 
Yeni Tasarım Yöntemleri Gereksinimi
Yapı bilgi modellemesi sistemleri elle ya da bilgisayar yardımıyla çizim yöntemlerinden çok farklı bir tasarım yöntemi sunmaktadır yapı profesyonellerine. Bu yeni bakış açısı ilk başlarda bir dirençle karşılanacağı gibi, yapı sektöründe yeni tasarım yöntemleri geliştirmek başlı başına bir sorun olabilir. Bu konudaki direnci kırmak için en önemli konu yapı profesyonellerinin geleneksel olarak kullandıkları yöntemlerin sınırlılıklarının ve bu yeni yöntemin avantajlarının farkında olmalarını sağlamaktır. Bu makale umuyoruz ki piyasada çalışan mimarlarımızın bu konularla ilgilenmesi için bir araç olacaktır. Yine bu amaçla tasarım eğitiminde de öğrencilere parametrik ve bilgi-tabanlı tasarım hakkında bilgiler verilmesi ve bu tür uygulamalar yaptırılması son derece önemlidir.
 
Yapı profesyonelleri bu araçları günlük pratiklerinde kullanmaya çok istekli olduğunda bile bu uygulamalar tasarım süreçlerini yeniden düzenlemek, bu konuda personeli eğitmek, mesleki sorumlulukları ve ücret politikalarını yeniden yapılandırmak gibi gereksinimler doğuracaktır. (14) Tasarım süreçlerinin temsili ve yönetimi yapı sektöründe her zaman bir problem olmuştur. Ürün modelleri sektörde yoğun olarak kullanılırken, süreç modelleri çoğunlukla ihmal edilmiş, bunun sonuçları da ekstra maliyet ve düşük kalite olarak ortaya çıkmıştır. (15) Geleneksel tasarım yöntemleriyle durum bu iken, tasarım yöntemi değiştiğinde tasarım yönetimine olan gereksinim hiç şüphesiz çok daha artacaktır. Ayrıca bu sistemler, tasarımla ilgili önemli kararların tasarımın erken aşamalarında alınmalarını öngördüklerinden, mimarların sorumluluk alanını genişletip bir anlamda yaptıkları işleri arttırmışlardır. Bu durum kaçınılmaz olarak mesleki sorumluluk alanları ve ücretlendirme konularını tartışmaya açmaktadır.
 
Yapı Tasarımı Bilgisinin Hesaplanabilirliği ve Mevcut Sistemlerin Sınırları
Son olarak yapı bilgi modellemesi sistemlerinin başarılı olabilmesi için önemli olan bir konu, bu sistemlerin vaatettiklerini ne kadar gerçekleştirebilecekleri, karmaşık bir bilgiler bütünü olan yapı tasarımı bilgisinin ne kadarının sayısal sistemlerde temsil edilebilir ya da hesaplanabilir olduğudur. Zaman, mimari tasarımı mistik ve hiçbir şekilde tanımlanamaz olarak görenleri haksız çıkardı ama bugünkü teknolojilerle tüm tasarım bilgilerinin tek bir model üzerinde sorunsuz bir şekilde temsili henüz bir hayal gibi görünüyor. Şu anda bu tür sistemler en çok teknik gereksinimleri yüksek fabrika yapıları gibi projelerde tüm verimliliğiyle kullanılmaktadır. (16) Fakat unutmayalım ki, geçmişte zor görünen pek çok şey de bugün artık kanıksadığımız gerçeklere dönüşmüş durumda. Bu konuda alınabilecek en iyi tavır herhalde, teknolojiyi avantajları ve dezavantajlarıyla birlikte iyi anlayıp bugünkü yapabilirliklerinden mümkün olduğunca çok faydalanmak olsa gerek.
 
SONUÇ
 
Yapı bilgi modellemesinin tasarım bilgisinin bilgisayar ortamında temsilini şimdiye kadarki sistemlerden çok daha iyi sağlamasından dolayı, mimari tasarıma yön vereceğini ve tasarım süreçlerini dönüştüreceğini söyleyebiliriz. Fakat bu dönüşüm çabuk ve kolay olmayacaktır. Yapı profesyonellerinin herşeyden önce yeni olanaklar hakkında bilgi sahibi olmaları ve sektörün yeni sistemlere uyum sağlamak için dönüşümünün çeşitli platformlarda tartışılması gerekmektedir. Mimarlıkta bilgisayar uygulamaları ile ilgili önemli bir kitap olan “Digital Architect”in (17) yazarı Ken Sanders (18), yapı sektöründe beklenen değişim gerçekleşmeden yapı bilgi modellemesi sistemlerini uygulamaya çalışmayı düzeltilmemiş ve asfaltlanmamış bir yolda araba kullanmaya benzetiyor. Sonuç da hiç şaşırtıcı değil: Uzun ve zorlu bir yol bizi bekliyor.
 
NOTLAR
1. Ferrante vd., 1991.
2. Taşlı, 1998.
3. Taşlı ve Özgüç, 2001.
4. Ross, 1999.
5. Taşlı, 2001.
6. Novitski,1998.
7. Autodesk, 2007a.
8. Sanders, 2004.
9. Lee vd., 2006.
10. Pektaş ve Pultar, 2006.
11. Pektaş ve Pultar, 2006.
12. Gonchar, 2006.
13. Pektaş, 2007.
14. Sullivan, 2005.
15. Pektaş, 2003.
16. Mandell, 2004.
17. Sanders, 1996.  
18. Sanders, 2004.
 
KAYNAKLAR
 
Autodesk 2007a, White Paper: Building Information Modeling, http://www.autodesk.com/buildinginformation (6 Ocak 2009)
 
Autodesk 2007b, Autodesk Revit Web Sitesi, www.autodesk.com/revit (6 Ocak 2009)
 
Bentley 2007, Bentley Architecture Web Sitesi, http://www.bentley.com/en-US/Products/Bentley+Architecture/ (6 Ocak 2009)
 
Ferrante, A.J., L.F.R. Moreira, J.M. Boggio Videla ve A. Montagu, 1991, Computer Graphics for Engineers and Architects, Elsevier, Amsterdam.
 
Gonchar, J. 2006, “To Architects, Building Information Modeling is Still Primarily a Visualization Tool”, Architectural Record, 194.7, s.158.
 
Graphisoft 2007, ArchiCAD Web Sitesi, http://www.graphisoft.com/products/archicad/ (6 Ocak 2009)
 
Lee, G., R. Sacks ve C. Eastman, 2006, “Specifying Parametric Building Object Behavior for a Building Information Modeling System”, Automation in Construction, 15.6, ss.758-776.
 
Mandell, J. 2004, “Product, Process, and Facility”, Architecture, 93.5, s.84.
 
Nemetschek 2007, VectorWorks Architect Web Sitesi, http://www.nemetschek.net/vectorworks/ (6 Ocak 2009)
 
Novitski, B.J. 1998, “An Architectural Awakening,” Computer Graphics World, 21.6, ss.22-40.
 
Pektaş, Ş.T. 2003, "A Framework for Building Design Process Modeling with Parameter-based Design Structure Matrices", Ed. C.J. Anumba, Innovative Developments in Architecture, Engineering, and Construction, Mill Press, Rotterdam, ss.25-31.
 
Pektaş, Ş.T. 2007, “Lean Design Discourse: Searching for Structure and Eliminating Waste in Design”, The European Academy of Design 2007 Conference EAD07, İzmir, 11-13 Nisan 2007, baskıda.
 
Pektaş, Ş.T. ve M. Pultar, 2006, “Modelling Detailed Information Flows in Building Design with the Parameter-based Design Structure Matrix”, Design Studies, 27.1, ss.99-122.
 
Ross, S.S. 1999, “Object Lessons”, Architectural Record, 88.6, s.129.
 
Sanders, K. 1996, The Digital Architect: A Common-Sense Guide to Using Computer Technology in Design Practice, J.Wiley & Sons, New York.
 
Sanders, K. 2004, “Why Building Information Modeling is not Working... yet”, Architectural Record, 192.9, ss.181-182.
 
Sullivan, C.C. 2005, “Brace for BIM”, Architecture, 94.4, ss.77-78.
 
Taşlı, Ş. 2001, "What does Computer Aided Design Offer for Producing Livable Buildings in the 21st Century?" Proceedings of the Livable Environments and Architecture International Congress LIVENARCH 2001, KTÜ, Trabzon, ss.278-282.
 
Taşlı, Ş. 1998, A Commentary Bibliography: Knowledge Representation for Architectural Systems, http://www.art.bilkent.edu.tr/iaed/cb/Tasli.html (6 Ocak 2009)
 
Taşlı, Ş. ve B. Özgüç, 2001, “Dynamic Simulation in Virtual Environments as an Evaluation Tool in Architectural Design”, Architectural Science Review, 44.2, ss.139-144.
 
RESİMLER
1. Yapı bilgi modellemesi vektörel geometrinin yanısıra mimari nesneleri de içerir.
2. Kapının köşeden uzaklığı parametresi sabit tutularak üretilmiş iki alternatif mimari çözüm.
3. Parametrik modellemeyle üretilmiş üç boyutlu karmaşık formlara bir örnek.
4. Yeni nesil yapı bilgi modellemesi uygulamalarının çoğu mimari tasarıma destek olan strüktürel modelleme, ısı analizi, aydınlatma simülasyonu, vs. programları ile birlikte çalışma özelliğine sahiptir.
5. Yapı bilgi modellemesinde üç boyutlu modeli temel alan “sanal bina” kavramı.
6. Yapı bilgi modellemesi uygulamaları, plan, kesit, görünüş gibi mimari temsillerin aynı anda birbirleriyle tutarlı olarak üretilmelerini sağlar.
 
 
 

Yapı bilgi modellemesi vektörel geometrinin yanısıra mimari nesneleri de içerir.
Kapının köşeden uzaklığı parametresi sabit tutularak üretilmiş iki alternatif mimari çözüm.
Parametrik modellemeyle üretilmiş üç boyutlu karmaşık formlara bir örnek.
Yeni nesil yapı bilgi modellemesi uygulamalarının çoğu mimari tasarıma destek olan strüktürel modelleme, ısı analizi, aydınlatma simülasyonu, vs. programları ile birlikte çalışma özelliğine sahiptir.
Yapı bilgi modellemesinde üç boyutlu modeli temel alan “sanal bina” kavramı.
Yapı bilgi modellemesi uygulamaları, plan, kesit, görünüş gibi mimari temsillerin aynı anda birbirleriyle tutarlı olarak üretilmelerini sağlar.