UIA 2. Bölge Başkanlar Toplantısı, 18 – 21 Eylül 2025 tarihleri arasında Gürcistan’ın başkenti Tiflis’te gerçekleştirildi. Toplantıya Türkiye, Gürcistan, Ukrayna, Ermenistan, Lübnan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Kazakistan, Macaristan, Slovakya ve Yunanistan gibi bölge ülkelerinin mimarlık meslek örgütlerinin temsilcileri katıldı. Türkiye toplantıda TMMOB Mimarlar Odası tarafından temsil edildi.

Toplantının ilk gününde, UIA Başkan Yardımcısı Jerzy Grochulski’nin açılış konuşmasının ardından, üye kesimlerin meslek örgütleri kendi ulusal mesleki gündemlerine, güncel sorun alanlarına ve son dönem faaliyet raporlarına ilişkin sunumlarını paylaştılar. (Resim 1, 2) Bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik değerlendirmeler yapılırken, UIA komisyonlarında yürütülen çalışmalar ile gelecek döneme ilişkin mali ve örgütsel planlamalar görüşüldü. Aynı günün devamında Ukraynalı Mimarlar Birliği tarafından savaş koşulları altında mimarlık üretimi ve kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmaların aktarıldığı bir sergi sunuldu. (Resim 3, 4) Ardından, Tiflis Sanat Akademisi’nde, farklı ülkelerden mimarlık fakültesi öğrencilerinin bitirme projelerinin yer aldığı sergi düzenlendi. (Resim 5, 6) Türkiye’den Dokuz Eylül Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ve TOBB ETÜ öğrencileri bu sergide projeleriyle yer aldı.

Toplantının ikinci günü, “Mimari Miras ve Turizm” başlıklı oturumlarla devam etti. Bu oturumlarda, kültürel ve tarihi yapıların korunması, afet ve çatışma sonrası yeniden inşa süreçleri, turizmin mekânsal ve sosyokültürel etkileri ile belgeleme ve arşivleme çalışmalarında dijital teknolojilerin kullanımı ele alındı. Ermenistan Mimarlar Birliği tarafından yapılan sunumda, ülkenin deprem kuşağı ve jeopolitik koşullar nedeniyle karşı karşıya olduğu yeniden yapılanma süreçleri değerlendirildi. Yakın dönemde yaşanan zorunlu göç hareketlerinin yerleşim dokusu ve toplumsal hafıza üzerindeki etkileri üzerinde durulurken; kültürel mirasın geleceğe aktarılması için tarihi yapıların dijital belgeleme ve üç boyutlu modelleme yöntemleriyle kayıt altına alınmasının önemi vurgulandı. Bu sunum, kültürel mirasın korunmasına ilişkin bölgesel yaklaşımların ortak paydalarını görünür kılan önemli bir değerlendirme olarak öne çıktı.

TMMOB Mimarlar Odası tarafından yapılan sunumda ise Türkiye’de kültürel ve endüstriyel mirasın korunmasına ve tarihi yapıların çağdaş toplumsal kullanımlar aracılığıyla kent yaşamına yeniden kazandırılmasına yönelik çalışmalar aktarıldı. Sunumda, farklı dönemlere ve işlevlere sahip dört yapıya ilişkin belgeleme, restorasyon ve yeniden işlevlendirme süreçleri paylaşıldı: İstanbul’daki Türkiye İş Bankası Resim ve Heykel Müzesi’nin çağdaş müzecilik yaklaşımıyla yeniden düzenlenmesi; Çanakkale’deki Seddülbahir Kalesi’nin dijital belgeleme teknikleriyle özgün karakterinin korunması üzerine gerçekleştirilen çalışma; Balıkesir Ayvalık’taki Rahmi M. Koç Müzesi’nin endüstriyel mirasın yeniden işlenmesi örneği olarak ele alınması ve İstanbul’daki Hasanpaşa Gazhanesi’nin (Müze Gazhane) kamusal katılım ve ortak üretim süreçleriyle kent yaşamına kazandırılması. Bu uygulamalar, kültürel mirasın korunmasında hem mekânsal sürekliliğin hem de toplumsal belleğin güçlendirilmesine yönelik yaklaşımların önemini ortaya koyuyor.

Tiflis’te gerçekleştirilen UIA 2. Bölge Başkanlar Toplantısı, mimarlığın yalnızca fiziksel çevre üretimine yönelik teknik bir alan olmanın ötesinde, kültürel süreklilik, toplumsal hafıza ve bölgesel dayanışma açısından belirleyici bir rol üstlendiğini gösterdi. Üye kesimlerin paylaştığı sunumlar, benzer sorun alanlarında karşılıklı deneyim aktarımının ve ortak çözüm üretme iradesinin önemini vurguladı ve böylece bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin ortak bir yaklaşımın benimsendiği teyit edildi.